Tussen de bloeiende witte dovenetel in de akkerranden van Marc en Margot uit Kruisland, vloog vorige week een zeldzaam beestje: de grashommel (Bombus ruderarius). Frank Martin Rooijakkers, ecoloog van de Vlinderstichting, was razend enthousiast. Voor Marc en Margot was het een eye opener: “We zagen dovenetel als een onkruid, maar dat laten we voortaan staan!”
Samen met de Vlinderstichting monitoren we dagvlinders, hommels en zweefvliegen op de deelnemende boerderijen. Zo kunnen we bijhouden of het 7-vinkjes project bijdraagt aan de biodiversiteit. Dankzij die monitoring leren boeren veel meer over nut en noodzaak van insecten, en over hoe ze meer bijzondere insecten op hun land kunnen krijgen én behouden.
De grashommel
De grashommel is een zeldzame soort voor Nederland. Vroeger kwam de bestuiver overal in Nederland voor, maar is de afgelopen jaren minder te zien. Zoals de naam het al zegt komt de soort met name voor op graslanden, met een voorkeur voor kruidenrijke/bloemrijke graslanden op kleibodems. De grotere populaties grashommel zie je dan ook terug in Zeeland en Friesland en vliegt met name voor op lip- en vlinderbloemigen, zoals gewone rolklaver, witte dovenetel, rode klaver en smeerwortel. De soort nestelt bovengronds in hoge dichte vegetatie, onder plukjes gras en mos. Het is dus bijzonder dat deze soort in Kruisland waargenomen is. Sterker nog, de eerste vastgestelde populaties zitten kilometers ver weg!
De soort heeft voortdurend nectar en pollen nodig om een kolonie op te kunnen zetten, dus is gepast beheer voor deze soort (en vele anderen) ontzettend belangrijk. Dat houdt in dat er niet in één keer gemaaid moet worden, maar in fases. Dat zorgt voor voedselvoorziening gedurende het hele jaar, en biedt voldoende nestgelegenheid.
De desbetreffende witte dovenetel langs de percelen. Foto door Frank Martin Rooijakkers van de Vlinderstichting.
Beheren voor biodiversiteit
Gepast beheer voor biodiversiteit in het agrarische gebied is ontzettend belangrijk, maar roept ook nog veel vragen op. Hoe pak je dat goed aan? Welk beheer past bij welke soort, en wat werkt er voor jou als boer? In de komende jaren gaan onze boeren zich hierin verdiepen op zoek naar antwoorden.
Een goed begin is het halve werk, dus hebben we alvast drie praktische tips om meer biodiversiteit op een bedrijf te creëren:
- Pas niet overal hetzelfde beheer toe, dus maai een deel van het grasland met de zitmaaier en een ander deel met de zeis (bijvoorbeeld). Zo krijg je meer structuur in het grasland.
- Beheer gefaseerd en neem niet alles tegelijkertijd onder handen. Knot bijvoorbeeld niet alle wilgen tegelijkertijd, en laat bij het maaien altijd een deel van je natuurvriendelijke oevers en kruidenrijk grasland staan. Voor kruidenrijk grasland is dit zelfs economisch voordelig: als je de kruiden en klavers tot bloei laat komen, draagt dit bij aan de zaadzetting en langer behoud van de klavers en kruiden (zie voor meer info handleiding kruidenrijk grasland of kijk op https://kruidenrijk.1001ha.nl/)
- Beheer vooral niet te netjes, want veel soorten hebben juist baat bij een rommelig hoekje met dood hout, bladerhopen en ruige randen
Meer informatie
Meer weten over de grashommel? Ga naar de bijenstichting of naar natuurpunt
Klik hier om meer te leren over monitoring in het 7-vinkjes project.
