31 augustus stond in het teken van de start van het kruidenrijke zaaiseizoen: via 1001ha kunnen boeren in het hele land korting krijgen op zadenmengsels voor bloemrijke paardenweides, biodiverse bufferstroken, klaveronderzaai en kruidenrijke weilanden. Deze dag kwamen Nationaal Programma Groningen, landbouwgedeputeerde Wenneger (BBB), LTO en Urgenda samen bij onze 7-vinkjes boeren Marc en Maria Thybaut.
Maar het zaaiseizoen was niet het enige onderwerp van gesprek. Marc en Maria willen namelijk ook graag meer bomen planten op hun bedrijf. En daarin zijn zij zeker niet de enige.
Boeren willen bomen aanplanten, maar lopen tegen regels aan
Bomen kunnen op een boerenbedrijf veel functies tegelijkertijd vervullen. Ze leggen CO₂ vast, bieden leefgebied en voedsel voor allerlei soorten en zorgen voor verkoeling en beschutting voor dieren. Voor Marc en Maria speelt dat laatste een belangrijke rol. Naast hun akkerbouwtak houden zij leghennen met vrije uitloop. Die kippen maken nu lang niet van de volledige buitenruimte gebruik, omdat ze graag in de buurt van beschutting blijven. Bomen zouden de uitloop aantrekkelijker maken en tegelijkertijd bescherming bieden tegen hitte, wind en roofvogels.
Marc en Maria willen daarom graag bomen aanplanten langs de buitenren van hun kippen. Toch blijkt dat in de praktijk ingewikkelder dan gedacht. Vanwege de archeologische waarde van de wierde waarop hun bedrijf ligt, lopen zij tegen beperkingen aan voor de aanplant van bomen.
En dat probleem speelt breder. Uit onderzoek van Urgenda onder 91 boeren blijkt dat ruim negen op de tien boeren graag meer bomen op hun erf of land willen planten. Tegelijkertijd ervaart driekwart daarbij belemmeringen. Hoge kosten en ingewikkelde vergunningprocedures worden het vaakst genoemd. Gemiddeld kost het planten van bomen een boer bovendien zo’n 27 uur werk en ongeveer €2.000. Juist terwijl Nederland én de provincie Groningen flinke ambities hebben om meer bomen te realiseren.
Urgenda pleit er daarom voor om het boeren die bomen willen planten makkelijker te maken. Tijdens het bezoek overhandigde Urgenda-directeur Hanneke van Ormondt het nieuwe bomenrapport aan gedeputeerde Leo Wenneger. Hij gaf aan positief te staan tegenover initiatieven van boeren om meer bomen te planten vanwege de voordelen voor natuur, klimaat en dierenwelzijn. Tegelijkertijd spelen in Groningen ook andere belangen, zoals het behoud van het karakteristieke open landschap en archeologische waarden.
Marc en Maria laten daarmee mooi zien waar een deel van de uitdaging van de landbouwtransitie zit: boeren willen vaak wel stappen zetten, maar moeten daar ook de ruimte voor krijgen.
Eerste stappen naar de 7-vinkjes
Ondertussen wachten Marc en Maria niet af. Met hun akkerbouwtak zijn zij bij het 7-vinkjes project. Om te voldoen aan de verschillende vinkjes zijn zij van start gegaan met onder andere klaveronderzaai voor meer akkervogels, aanleg van bufferstroken voor natuurlijke plaagbeheersing, en groenbemestermengsels voor kunstmestreductie en gezondere bodems. Ook zijn zij tegelijkertijd bezig met het experimenteren met bokashi en willen ze daarnaast meer bomen planten met 1001ha. Ontzettend grote eerste stappen in de richting van het behalen van de 7-vinkjes!
En juist die laatste maatregel konden we tijdens ons bezoek prachtig in de praktijk zien.
Belang klaveronderzaai
Als we bij Marc en Maria over het pas geoogste graanperceel lopen zien we dat het eigenlijk helemaal niet ‘kaal’ is, zoals je wel verwacht bij een pas geoogst perceel. Tussen de achtergebleven graanstoppels zien we overal klaver opkomen. Zij hebben namelijk gebruik gemaakt van de actie 1001ha klaveronderzaai. Klavers onderzaaien is een methode die heel normaal is in de biologische landbouw, maar nog niet zo vaak gebeurt in de gangbare akkerbouw. Het onderzaaien van klaver heeft zowel ecologische als landbouwkundige voordelen. Zo hoef je de grond niet meer te bewerken na de oogst, minder (kunst)mest te gebruiken omdat klavers zelf stikstof binden, heb je minder last van onkruid, allemaal maatregelen die bijdragen aan vinkje 1 als 2.
Daarnaast is het een belangrijke maatregel voor akkervogels. De achtergebleven graanstoppels met daaronder de klavers zorgen voor een ideale verblijfplaats voor akkervogels, met voldoende voedsel. Zoals hierboven al wordt genoemd zorgt het ook voor een gezondere bodem, en daarbij een betere bodembiodiversiteit. Doordat de klaver de bodem bedekt, is er minder onkruiddruk. Hierdoor zijn minder herbiciden nodig.
Ook geïnteresseerd in kruidenrijke zaadmengsels of klaveronderzaai? Kijk voor meer informatie op https://1001ha.nl/ voor de verschillende kortingsacties
