Terugblik TOPMEST dag 22 juni

Om meer inzicht te krijgen in de mestkwaliteit, en daarmee ook de emissies, het rantsoen en diergezondheid van het vee, heeft Urgenda de groep melkveehouders van het 7-vinkjesproject opgegeven voor de TOPMEST-cursus. Voor deze cursus zijn in februari bij alle veehouders monsters van de drijfmest uit de put genomen, waarna zij een tijd later de resultaten uit het lab ontvingen. Het idee van de cursus was om te onderzoeken hoe de mestkwaliteit is van alle 7-vinkjes boeren, en daarnaast werden ze ook onderling met elkaar vergeleken. Wie van de 7-vinkjes boeren heeft nou de beste mest? En hoe kunnen ze toewerken naar een betere mestkwaliteit? Want het lezen en begrijpen van deze analyse, en uitvogelen hoe je hier nu op kan sturen als melkveehouder, dat is nog niet zo eenvoudig. En dus kwamen we met de veehouders samen op het bedrijf van 7-vinker Ramona Schalkwijk, waar Peter Vanhoof, initiatiefnemer van TOPMEST, ons hiermee op weg hielp.

Waarom we dit belangrijk vinden? Een uitgebalanceerd rantsoen met niet te veel eiwit en voldoende structuur is de belangrijkste stap naar een gezonde koe en goede mestkwaliteit. En een goede mestkwaliteit zorgt voor minder emissies naar de bodem, het water en de omgeving. Peter liet zien hoe je de analyses kunt lezen, maar vertelde ook wat je kan doen om jouw mestkwaliteit te verbeteren. Bijvoorbeeld dat je bij een te hoge pH van de mest, de mest met water kunt aanlengen en hiermee de emissie van ammoniak aanzienlijk kunt verlagen. Of hoeveel stro of ander organisch materiaal je nodig hebt om de C/N verhouding van je mest te optimaliseren voor een beter bodemleven. 

Ook opvallend: de analyse rekent door hoeveel de nutriënten in jouw drijfmest waard kunnen zijn op basis van de NPK-prijzen. Want betere mest is geld waard, vindt de TOPMEST-organisatie. Melkveehouder Bart: “Dat voelt natuurlijk een beetje dubbel; want op de huidige markt betalen we nog steeds veel geld om onze mest te laten afvoeren. Maar ik heb er wel een goed gesprek aan overgehouden met de aardappelteler met wie ik grond uitruil. Akkerbouwers beginnen de waarde van goede mest ook steeds meer in te zien en zijn wellicht bereid om in gesprek te gaan en tot goede afspraken te komen.” 

Henno en Femke Hak hadden de beste resultaten van de groep, hun monsters zitten zelfs in de top 30 beste mest van TOPMEST. Op Anna’s Hoeve verzuivelen ze een deel van de melk zelf en de wei die hier als restproduct van overblijft wordt de mestput ingeleid. De melkzuurbacteriën zorgen voor een lagere pH van de drijfmest, waardoor er minder ammoniak en methaan vervluchtigt. De TOPMEST-monsters worden jaarlijks bij de boeren afgenomen en de boeren en adviseurs gebruiken deze resultaten om bij te kunnen sturen in rantsoen en management, met hopelijk steeds betere resultaten!  

signal-2026-07-24-12-58-38-178_004