Arno van Merriënboer & Annette Bovée
- Gemengd bedrijf
- Kruisland
- 64 ha
- zand
Mts. van Merriënboer - Bovée
Arno en Annette hebben een gemengd bedrijf, en doen met de gangbare akkerbouwtak mee met het 7-vinkjesproject. De melkveetak met 29 koeien plus bijbehorend jongvee en 20 hectare grasland is in 2016 omgeschakeld naar biologisch. Daarnaast telen ze op 44 hectare gangbaar aardappels, en biologisch snijmais, zomertarwe, spelt en erwt-triticale. Als het past in het bouwplan worden er ook gangbare (plant)uien geteeld. Ze zijn bezig het bedrijf verder te verbreden en onderzoeken nu de mogelijkheden van agrotoerisme, agroforestry en voederhagen. Binnen dit project zullen zij meedoen met ongeveer 14,5ha aan grond.
Arno en Annette zijn ervan overtuigd dat de landbouw meer in balans moet worden gebracht met de natuur met het oog op de toekomst. Klimaatverandering, biodiversiteitsverlies en bodemuitputting vragen om een andere manier van voedselproductie. Dat betekent dat ze actief willen bijdragen aan een vitaal landelijk gebied, met veel zorg en aandacht voor bodemgezondheid, biodiversiteit, schoon water en een duurzaam verdienmodel. Daarnaast willen zij zich de komende jaren steeds meer op de korte keten richten. Zo telen ze sinds kort biologische baktarwe, dat ze lokaal bij een molen in de buurt willen afzetten. Door dit te doen vergroten ze de transparantie en dragen ze bij aan een eerlijkere prijs voor zowel producent als afnemer. Naast de agrarische activiteiten zijn ze al bezig met het opzetten van neventakken binnen het bedrijf. Zo willen ze camperplaatsen en een B&B realiseren.
Om alle kosten te dekken is het op dit moment nog nodig gangbare hoogrenderende akkerbouwgewassen te telen, zoals aardappels en uien. Hierdoor zijn ze nog niet overtuigd van de haalbaarheid van een volledige omschakeling naar biologische teelten. Het 7-vinkjes project biedt hen de mogelijkheid gewasbeschermingsmiddelen en kunstmest stap voor stap af te bouwen, terwijl ze tegelijkertijd kunnen investeren in de ecologische en economische veerkracht van het bedrijf.
Over het bedrijf
Huidige situatie
- 64 hectare
- biologisch melkvee 29 GVE
- 20 ha kruidenrijk grasland
- 16 ha gangbare akkerbouw
- 28 ha bio akkerbouw
Bouwplan
- aardappel
- plantui
- snijmais (bio)
- tarwe (bio)
- spelt (bio)
- erwt-triticale (bio)
De komende 3 jaar
Arno en Annette willen de komende jaren toewerken naar een toekomstbestendige, natuurinclusieve bedrijfsvoering waarin landbouw, natuur en ondernemerschap met elkaar in balans zijn. In de komende drie jaar ligt de focus dan ook met name op het verder verduurzamen van de bedrijfsvoering volgens de uitgangspunten van het 7-vinkjesproject van Urgenda. De omschakeling gebeurt gefaseerd, zodat ecologische winst hand in hand gaan met economische haalbaarheid.
Vinkje 1: de bodem is de basis
De komende jaren wordt onder andere ingezet op het verhogen van het organische stofgehalte en het verbeteren van de bodemgezondheid. Dit zullen zij doen door onder andere:
- Groenbemesters toe te passen;
- Het beperken van intensieve bodembewerking;
Vinkje 2: Geen kunstmest
Kunstmest wordt niet toegepast, in plaats daarvan zullen zij zich richten op:
- Niet kerende grondbewerking;
- Het toepassen van organische mest (compost, digistaat, vaste mest en bokashi);
- Het gebruik maken van stikstofbindende gewassen (luzerne en onderzaai met grasklaver).
Vinkje 3: Zo min mogelijk pesticiden
Om natuurlijke plaagbestrijding te stimuleren en het gebruik van chemische gewasbeschermingsmiddelen te verminderen zullen ze gebruik gaan maken van natuurlijke elementen. Zo zullen ze:
- Bloemrijke stroken inzaaien van ongeveer 15m breed.
- En daarnaast op een ander perceel patrijzenstroken van 12m breed inzaaien.
Vinkje 4 en 5: 10% landschapselementen en meer bomen
Naast het aanleggen van bloemen-/patrijzenstroken zullen Arno en Annette ook meer bomen en landschapselementen op hun perceel aanleggen:
- Rondom de camperplaatsen worden er vanaf dit jaar struweelhagen, fruitbomen en een diversiteit aan struikgewassen aangeplant.
- Daarnaast zal bij een ander perceel ook een elzenhaag worden aangeplant.
Op langere termijn is het doel om het bedrijf verder om te vormen tot een volledig natuurinclusieve bedrijfsvoering, waarbij ook de gangbare akkerbouw van het bedrijf verder wordt verduurzaamd.
Uitdagingen en ambities
De omschakeling naar een natuurinclusieve bedrijfsvoering brengt verschillende uitdagingen met zich mee. Zo is de investeringsruimte soms beperkt en beschikken Arno en Annette momenteel nog niet over alle benodigde machines. Daarnaast is er ook onzekerheid over langdurige pacht en een wisselend overheidsbeleid dat het lastig maakt om keuzes te maken voor de lange termijn.
Tegelijkertijd zijn de ambities groot. Zij willen laten zien dat voedselproductie, biodiversiteit en een gezond verdienmodel samen kunnen gaan. Door deel te nemen aan het 7-vinkjesproject produceren zij voedsel met aandacht voor natuur en milieu, terwijl de recreatieve neventak een kans biedt om bezoekers te betrekken bij en bewust te maken van een toekomstgerichte, natuurvriendelijke landbouw.
Updates van Arno van Merriënboer en Annette Bovée
In de media
Arno en Annette runnen hun boerenbedrijf met meer oog voor de natuur: ‘We moeten allemaal iets doen’
De 7 vinkjes
1. De bodem is de basis
Teelt uit volle grond met zorgvuldig bodembeheer ter bevordering van een hoge bodemkwaliteit, met name door toepassing van methoden en technieken die het bodemleven verrijken, of in elk geval sparen. Te denken valt aan maatregelen zoals beperkte, of niet-kerende grondbewerking, gebruik van lichte(re) machines en vaste rijpaden, verruiming van de vruchtwisseling (akkerbouw), toepassing van groenbemesters en zorgvuldige recycling van organische reststromen zoals compost, mulch en maaimeststoffen.
2. Geen kunstmest
Van kunstmest naar organische meststoffen die het bodemleven voeden in plaats van schaden, zoals compost en stalmest, en het inzetten van stikstofbinders en andere groenbemesters. Kunstmest draagt niet bij aan een gezond bodemleven, maar de productie en toediening zorgt voor veel emissie van broeikasgassen en stikstof.
3. Zo min mogelijk pesticiden
Uitsluiting, of minimaal decimering van het gebruik van bestrijdingsmiddelen, in het bijzonder afbouwen van het gebruik van de meest milieubelastende en schadelijke middelen.
4. 10% Landschapselementen
Op elke hectare leggen we landschapselementen aan om de bovengrondse biodiversiteit te ondersteunen. Denk aan heggen, hagen, poelen, natuurlijke waterkanten, keverbanken en bloemenstroken. Deze beslaan 10% van de grond onder het bedrijf en passen bij de streek.
5. Meer bomen
Een landbouw met bomen is beter bestand tegen het veranderende klimaat. Daarom planten we meer bomen, op plekken waar dat kan. En dan vooral ook bomen en andere houtige soorten die bijdragen aan de voedselproductie zoals fruit- en notenbomen. Bomen en andere permanente landschapselementen blijven minimaal 20 jaar onderdeel van het teeltsysteem.
6. Extensieve veeteelt
Indien er dieren worden gehouden dan is er sprake van extensieve, grondgebonden veeteelt met gemiddeld maximaal 1,5 GrootVee-Eenheden (GVE) per hectare landbouwgrond, bijvoorbeeld op oude of kruidenrijke graslanden.
7. Koe in de wei
Indien er sprake is van veeteelt, dan dient transport van vee, mest en veevoer tot het minimum te worden beperkt; voor vee geldt een minimum van 3000 uur weidegang ter bevordering van een diervriendelijk en zoveel mogelijk gras-gevoerde (rund)veehouderij.
