Doorrekening laat zien: 1000 euro blijkt genoeg voor omschakeling naar extensieve melkveehouderij
Voor een melkveehouder die twijfelde over deelname aan het 7-vinkjes traject, lieten we een doorrekening maken: is 10 jaar lang 1000 euro per hectare voldoende om de omslag te maken? Kan een melkveebedrijf met 2,5 GVE (grootvee-eenheden, ofwel producerende melkkoeien) per hectare zonder weidegang, in 10 jaar tijd de omslag maken naar 1,5 GVE, 3000 uur weidegang, 10% landschapselementen, weglaten van kunstmest en pesticiden mét behoud van inkomen?
De boer dacht van niet, dus we lieten een accountant en agrarisch adviseur – Marcel van Alphen – meerdere scenario’s samen met de boer doorrekenen. Het resultaat verraste de boer: het kan wél, met uren over die weer omgezet zouden kunnen worden in extra inkomsten.
Twee scenario’s werden vergeleken met doorgaan op de huidige weg, en bij beide scenario’s werd aan alle vinkjes voldaan: max 1,5 GVE/ha, 3.000 uur weidegang, kruidenrijke en oude weilanden, geen kunstmest, geen pesticiden en 10% groenblauwe dooradering.
- Scenario A – geen extra land – waarbij de hoeveelheid grond gelijk blijft, en het aantal GVE krimpt van 147 naar 86 met behoud van het aantal hectare grond;
- Scenario B – extra land – waarbij de veestapel krimpt naar 120 GVE en extra land wordt gepacht om aan de GVE-norm en weide-uren te kunnen voldoen.
Bij beide scenario’s dalen de opbrengsten fors, maar de kosten dalen nog meer. Vooral meer weidegang en minder krachtvoer, dragen aanzienlijk bij aan zeer lage kosten, maar ook kosten voor de veearts en afvoer van mest. Er wordt uitgegaan dat de melkveehouder omschakelt naar biodynamische landbouw met bijbehorende melkprijs. In scenario A is een bijdrage van 1000 euro voor álle hectares nodig, scenario B kan uit met de beperking die Urgenda financieel heeft in het 7-vinkjes project, namelijk een maximum van 30 ha per boer.
Nog bovenop het positieve bedrijfsresultaat, komt er 350.000-500.000 euro vrij door de verkoop van fosfaatrechten.
De berekening was een enorme eye-opener voor de boer, maar leidde nog niet direct tot deelname van het project. De reden hiervoor is dat de boer heel veel waarde hecht aan de huidige hoeveelheid arbeidsuren waardoor 3 generaties tegelijk een rol kunnen spelen op het bedrijf. Opa, vader en zoon die de keuken in en uit lopen. In de doorgerekende scenario’s neemt het aantal arbeidsuren flink af. De ene boer zou dit toejuichen, en van genieten. Deze wil de keuze laten afhangen van de wensen van de zoon, die nu nog te jong is om zo’n keuze te maken.
Maar de berekening zal zeker leiden tot een extensiveringsslag om het bedrijf toekomstbestendig te maken voor de volgende generatie: ‘Het heeft mij wel tot nadenken gezet en als mij de kans geboden wordt om extra grond te verwerven dan is scenario B zeker een scenario waar ik verder mee kan’
Marcel: “Deze doorrekening bracht mij het inzicht dat bij een intensievere manier van boeren (meer koeien per hectare), door de extra kosten voor met name mestafvoer, dit niet zal leiden tot een beter inkomen en dat dit dus een doodlopende weg zal zijn in de ontwikkeling van het bedrijf”.
Urgenda wil met het 7-vinkjes project tot een ander bestaansmodel komen voor boeren, waarin zij langjarig vergoed worden voor landschapsbeheer en waarin we samen met de maatschappij niet kijken naar de hoogte van de omzet, maar een fatsoenlijk inkomen onderaan de streep en een zo groot mogelijke bijdrage aan maatschappelijke opgaven.
- Bekijk hier de doorrekening.
- Lees ook op Melkvee.nl: Extensivering naar regeneratieve melkveehouderij haalbaar bij vergoeding van 1.000 euro per hectare | Melkvee.nl – Nieuws en kennis voor de melkveehouder
- Foto bij bericht van Sabine Grootendorst.
- Deze berekening sluit aan bij het rapport Onder aan de Streep van Wij_land waar Marcel van Alphen ook aan meewerkte dat laat zien dat extensieve boeren hetzelfde onder aan de streep overhouden als intensieve boeren door lagere kosten. Onder-de-Streep-2025.pdf
